Atest PZH i uziarnienie co sprawdzić przed zamówieniem
Zakres badań w ateście, różnice między płukanym, kwarcowym a kopalniakiem oraz to, czego żądać od dostawcy przy odbiorze partii.
- Badania bakteriologiczne, sanitarne i promieniotwórczości naturalnej
- Dokument wystawiany dla partii z konkretnego złoża, nie dla firmy
- Pięć materiałów porównanych po zastosowaniu, ateście i formie dostawy
- Kopia atestu do dokumentacji obiektu przy każdej dostawie

Atest do każdej partii
- Atest PZH dla partii
- Kopia przy dostawie
- Płukany i kwarcowy
- Luzem, big bag, worki
- Faktura VAT
Co dokładnie potwierdza dokument
Badanie wykonuje się dla materiału z konkretnego złoża i partii — nie dla firmy, która go sprzedaje.
- Badania bakteriologiczne i sanitarne — partia ma spełniać wymagania dla materiału mającego kontakt z ludźmi, tu z dziećmi bawiącymi się w piasku
- Badanie promieniotwórczości naturalnej — piasek pochodzi ze złoża, a złoża różnią się składem mineralnym
- Wystawcą jest Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH, a dokument odnosi się do badanej partii, nie do dostawcy
- Dla zarządcy to dowód w dokumentacji obiektu: przy kontroli sanepidu pytanie brzmi, czym i kiedy zasypano piaskownicę
- Piasek płukany

- Piasek kwarcowy

- Skład i załadunek

Czego nie da się nadrobić po fakcie
Jeśli piasek został kupiony bez dokumentu, nie ma jak wykazać jego jakości — badanie wykonuje się dla partii przed sprzedażą, nie dla piasku leżącego już w niecce. Dlatego kopia atestu powinna trafiać do dokumentacji przy każdej dostawie.
Pięć materiałów i ich realne zastosowanie
Kolumnę atestu da się przejechać wzrokiem w pionie — to jest oś, po której odsiewa się materiał dopuszczony do strefy dla dzieci.
| Materiał | Zastosowanie | Atest PZH | Forma dostawy |
|---|---|---|---|
| Piasek płukanyDrobny, wypłukany z pyłów i części organicznych | Piaskownice, place zabaw, strefy dla dzieci | PZH — dla partii do piaskownic | Luzem samowyładowczym lub big bag |
| Piasek kwarcowyWysoka zawartość kwarcu, jednolite uziarnienie, suszony | Piaskownice premium, boiska, fugowanie kostki, filtry | PZH — dla wariantu do piaskownic | Worki 25 kg, big bag lub luzem |
| Piasek workowany suszonySuszony, sypki, nie zbryla się | Fugowanie kostki, posypki zimowe, prace wymagające sypkiego materiału | Zależnie od wariantu | Worki 25 kg, na palecie lub sztukami |
| Piasek do trawnikówDrobny, przepuszczalny, bez części gliniastych | Piaskowanie trawników, wyrównanie nierówności, podłoże pod trawę | Nie dotyczy — materiał ogrodniczy | Luzem, big bag lub workowany |
| KopalniakPiasek naturalny prosto z kopalni, niepłukany | Podsypki, zasypki, wyrównanie i niwelacja terenu | Nie dotyczy — materiał budowlany | Luzem, od kilku do kilkunastu ton |
Różnica, po której faktycznie się wybiera
- Piasek płukany — Płukanie usuwa glinę i muł, przez które piasek zbija się w bryły i brudzi ubrania.
- Piasek kwarcowy — Sypki i jasny, nie brudzi rąk ani ubrań. Najczystszy wariant do piaskownicy.
- Piasek workowany suszony — Suszenie ma znaczenie zimą: wilgotny piasek zamarza w bryły i nie da się go równo rozsypać.
- Piasek do trawników — Piaskowanie rozluźnia zbitą darń i poprawia odprowadzanie wody — najczęściej robi się je wiosną, razem z wertykulacją.
- Kopalniak — Zawiera części gliniaste, dzięki czemu lepiej się zagęszcza — ale z tego samego powodu nie nadaje się do piaskownicy.
Pięć rzeczy do sprawdzenia
Nie po wyglądzie materiału: wygląd nie mówi nic o zanieczyszczeniu mikrobiologicznym ani o zawartości części gliniastych.
1. Poproś o atest do partii
Dokument ma się odnosić do dostarczanego towaru i złoża, z którego pochodzi. Ogólne zaświadczenie, że firma kiedyś badania robiła, nie mówi nic o tej dostawie.
2. Sprawdź zakres badania
Bakteriologia i wymagania sanitarne to jedno, promieniotwórczość naturalna drugie. Obie rzeczy wynikają ze złoża, więc obie dotyczą konkretnej partii.
3. Dopasuj materiał do obiektu
Do piaskownicy płukany albo kwarcowy z atestem. Na obiekt sportowy uziarnienie 0,2–0,8 mm, płukany, bez frakcji gliniastej. Kopalniak zostaje przy pracach ziemnych.
4. Ustal formę dostawy i rozładunek
Luzem samowyładowczym, w big bagu albo w workach 25 kg. Forma przesądza o tym, czy materiał da się wnieść dokładnie tam, gdzie ma trafić.
5. Odbierz komplet dokumentów
Kopia atestu partii i protokół wykonania z datą, osobno dla każdego adresu, oraz faktura VAT. To jest ta kartka, której przy kontroli brakuje najczęściej.
Przed zamówieniem
Czy atest PZH dotyczy firmy, czy konkretnej partii piasku?
Czy piasek budowlany można wsypać do piaskownicy, jeśli wygląda czysto?
Po czym poznać, że piasek w piaskownicy nadaje się do wymiany?
Czy piasek kwarcowy jest lepszy od płukanego?
Potrzebujesz piasku z aktualnym atestem?
Podaj adres i przybliżoną ilość. Odeślemy wycenę razem z informacją, z jakiej partii pochodzi materiał, i formami dostawy, które wchodzą w grę pod tym adresem.
Wycena razem z informacją o partii